Γλώσσες χωρίς «αριστερά» και «δεξιά»

Η γκουγκού γιμιδίρ, γλώσσα της βορειοανατολικής Αυστραλίας, δεν διαθέτει τις συνηθισμένες λέξεις για αριστερά και δεξιά. Ο προσανατολισμός δηλώνεται πάντα με απόλυτα σημεία: βόρεια, νότια, ανατολικά, δυτικά.

Οι ομιλητές τη χρησιμοποιούν σε κάθε κλίμακα. Δεν λένε μόνο ότι ένα χωριό βρίσκεται βόρεια, αλλά και ότι ένα μυρμήγκι ανεβαίνει στο δυτικό πόδι του τραπεζιού.

Αυτό απαιτεί μόνιμη επίγνωση της κατεύθυνσης. Έρευνες έδειξαν ότι οι ομιλητές τέτοιων γλωσσών προσανατολίζονται με ακρίβεια σε άγνωστα μέρη, ακόμη και σε κλειστούς χώρους χωρίς εξωτερικά σημάδια.

Το ερώτημα αν η γλώσσα διαμορφώνει τη σκέψη ή απλώς την αντανακλά παραμένει ανοιχτό. Το βέβαιο είναι ότι μια συνήθεια που θεωρούμε αυτονόητη — να ορίζουμε τον χώρο από το σώμα μας — δεν είναι καθολική.