Οι πιο δύσκολες γλώσσες.

Η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας είναι μια συναρπαστική διαδικασία, αλλά δεν έχουν όλες οι γλώσσες τον ίδιο βαθμό δυσκολίας για κάθε άνθρωπο. Όταν ακούμε ότι τα Κινέζικα, τα Ιαπωνικά ή τα Αραβικά είναι «οι δυσκολότερες γλώσσες του κόσμου», χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση: δεν υπάρχει μία γλώσσα που να είναι αντικειμενικά η δυσκολότερη για όλους.

Η δυσκολία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη μητρική γλώσσα του μαθητή, τις γλώσσες που ήδη γνωρίζει, την ηλικία, την προηγούμενη εμπειρία του και τον χρόνο που αφιερώνει στη μελέτη. Επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι η λεγόμενη γλωσσική απόσταση, δηλαδή το πόσο διαφέρουν δύο γλώσσες στο λεξιλόγιο, στη γραμματική, στους ήχους και στη γραφή, επηρεάζει σημαντικά την εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας.

Ποιες γλώσσες θεωρούνται ιδιαίτερα δύσκολες;

Ένα από τα γνωστότερα συστήματα κατάταξης προέρχεται από το Foreign Service Institute (FSI) του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών. Η κατάταξη αφορά κυρίως φυσικούς ομιλητές της αγγλικής που εκπαιδεύονται εντατικά σε ξένες γλώσσες.

Στην υψηλότερη κατηγορία δυσκολίας, την Κατηγορία IV, το FSI τοποθετεί πέντε γλώσσες:

Αραβικά, Μανδαρινικά Κινέζικα, Καντονέζικα Κινέζικα, Ιαπωνικά και Κορεατικά.

Για την επίτευξη του επιδιωκόμενου επαγγελματικού επιπέδου, το FSI υπολογίζει περίπου 88 εβδομάδες ή 2.200 ώρες διδασκαλίας. Αντίθετα, γλώσσες περισσότερο συγγενικές με τα Αγγλικά, όπως τα Ισπανικά και τα Ιταλικά, κατατάσσονται στην ευκολότερη κατηγορία και απαιτούν πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα.

🇨🇳 Κινέζικα

Τα Μανδαρινικά Κινέζικα αποτελούν μεγάλη πρόκληση για πολλούς Ευρωπαίους μαθητές. Ένας σημαντικός λόγος είναι ότι χρησιμοποιούν ένα σύστημα γραφής πολύ διαφορετικό από το ελληνικό ή το λατινικό αλφάβητο.

Επιπλέον, τα Μανδαρινικά είναι τονική γλώσσα. Αυτό σημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο μεταβάλλεται το ύψος της φωνής κατά την προφορά μιας συλλαβής μπορεί να διαφοροποιήσει τη σημασία μιας λέξης. Έτσι, ο μαθητής δεν χρειάζεται απλώς να θυμάται λέξεις, αλλά και να μάθει να αντιλαμβάνεται και να παράγει σωστά τις τονικές αντιθέσεις.

🇯🇵 Ιαπωνικά

Τα Ιαπωνικά θεωρούνται επίσης ιδιαίτερα απαιτητικά. Η γραφή τους συνδυάζει διαφορετικά συστήματα, κυρίως kanji, hiragana και katakana.

Ταυτόχρονα, η δομή των προτάσεων διαφέρει σημαντικά από εκείνη πολλών ευρωπαϊκών γλωσσών. Πρόσθετη πρόκληση αποτελούν τα διαφορετικά επίπεδα ευγένειας και οι γλωσσικές επιλογές που σχετίζονται με την κοινωνική σχέση ανάμεσα στους συνομιλητές.

Το FSI κατατάσσει τα Ιαπωνικά στην υψηλότερη κατηγορία δυσκολίας για αγγλόφωνους μαθητές.

🇰🇷 Κορεατικά

Τα Κορεατικά βρίσκονται στην ίδια υψηλή κατηγορία του FSI. Το κορεατικό αλφάβητο, Hangul, διαθέτει συστηματική δομή, όμως η δυσκολία μιας γλώσσας δεν καθορίζεται μόνο από το πόσο εύκολα μαθαίνει κάποιος το σύστημα γραφής.

Η γραμματική, η σύνταξη, οι καταλήξεις και τα διαφορετικά επίπεδα ευγένειας δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις για μαθητές που προέρχονται από ευρωπαϊκές γλώσσες.

🇸🇦 Αραβικά

Τα Αραβικά παρουσιάζουν διαφορετικές δυσκολίες. Χρησιμοποιούν διαφορετικό σύστημα γραφής από το ελληνικό και γράφονται από δεξιά προς τα αριστερά. Η μορφολογία τους επίσης διαφέρει σημαντικά από εκείνη πολλών ευρωπαϊκών γλωσσών.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον χαρακτηριστικό είναι η σχέση ανάμεσα στη Σύγχρονη Πρότυπη Αραβική και στις διάφορες αραβικές ποικιλίες που χρησιμοποιούνται στην καθημερινή επικοινωνία σε διαφορετικές χώρες και περιοχές. Τα Αραβικά βρίσκονται επίσης στην υψηλότερη κατηγορία δυσκολίας του FSI.

Και τα Ελληνικά είναι δύσκολη γλώσσα;

Για έναν αγγλόφωνο μαθητή, ναι, τα Ελληνικά θεωρούνται αρκετά απαιτητικά. Το FSI τα κατατάσσει στην Κατηγορία III, μαζί με γλώσσες όπως τα Ρωσικά, τα Φινλανδικά, τα Ουγγρικά, τα Πολωνικά, τα Τουρκικά και τα Βιετναμικά. Για τις γλώσσες αυτής της κατηγορίας το FSI υπολογίζει περίπου 44 εβδομάδες ή 1.100 ώρες διδασκαλίας για την επίτευξη του συγκεκριμένου επαγγελματικού επιπέδου.

Τα Ελληνικά διαθέτουν δικό τους αλφάβητο και πλούσια μορφολογία, με πτώσεις, γένη και κλίσεις. Αυτό μπορεί να τα κάνει απαιτητικά για κάποιον του οποίου η μητρική γλώσσα λειτουργεί πολύ διαφορετικά.

Τι κάνει τελικά μια γλώσσα δύσκολη;

Τέσσερις παράγοντες μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον βαθμό δυσκολίας: ένα άγνωστο σύστημα γραφής, μεγάλες γραμματικές διαφορές, άγνωστοι ήχοι και τρόποι προφοράς και μεγάλη γλωσσική απόσταση από τη μητρική γλώσσα.

Η επιστημονική έρευνα επιβεβαιώνει τη σημασία αυτής της απόστασης. Μελέτη του 2025 στο Studies in Second Language Acquisition έδειξε ότι η απόσταση μεταξύ πρώτης και δεύτερης γλώσσας επηρεάζει την ευχέρεια ανάγνωσης σε μια δεύτερη γλώσσα. Άλλη έρευνα σε περισσότερους από 5.000 μαθητές βρήκε επίσης σχέση μεταξύ μεγαλύτερης γλωσσικής απόστασης και χαμηλότερης επίδοσης στα Αγγλικά.

Υπάρχει τελικά «η δυσκολότερη γλώσσα του κόσμου»;

Η απάντηση είναι όχι με απόλυτο τρόπο. Η κατάταξη του FSI, για παράδειγμα, δεν περιγράφει τη δυσκολία των γλωσσών για όλους τους ανθρώπους, αλλά κυρίως για φυσικούς ομιλητές της αγγλικής.

Μια γλώσσα που είναι εξαιρετικά δύσκολη για έναν Έλληνα μπορεί να είναι αρκετά ευκολότερη για κάποιον που ήδη μιλά μια συγγενική γλώσσα. Η έρευνα δείχνει ότι η μητρική γλώσσα και η γλωσσική απόσταση μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την κατάκτηση μιας δεύτερης γλώσσας.

Συμπερασματικά, τα Αραβικά, τα Μανδαρινικά και Καντονέζικα Κινέζικα, τα Ιαπωνικά και τα Κορεατικά συγκαταλέγονται στις δυσκολότερες γλώσσες για έναν αγγλόφωνο μαθητή σύμφωνα με τα δεδομένα του Foreign Service Institute. Αυτό όμως δεν αποτελεί μια παγκόσμια κατάταξη δυσκολίας.

Η δυσκολία μιας γλώσσας είναι σχετική. Εξαρτάται από το σημείο εκκίνησης του μαθητή, τη μητρική του γλώσσα και την προηγούμενη γλωσσική του εμπειρία. Ίσως, λοιπόν, η σωστότερη ερώτηση δεν είναι «ποια είναι η δυσκολότερη γλώσσα;», αλλά «ποια γλώσσα είναι δυσκολότερη για ποιον;»