Οι διάλεκτοι της Κρήτης: ένα νησί, πολλές φωνές

Το κρητικό ιδίωμα δεν είναι ενιαίο. Ο δυτικός και ο ανατολικός άξονας του νησιού διαφέρουν σε φωνολογία, λεξιλόγιο και επιτονισμό.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο τσιτακισμός: το «και» που προφέρεται «τσαι» σε ορισμένες περιοχές και όχι σε άλλες. Η γραμμή που τις χωρίζει ακολουθεί παλιά διοικητικά και ορεινά όρια.

Τα ορεινά χωριά διατηρούν συχνά αρχαϊκότερους τύπους από τις παράκτιες πόλεις — η απομόνωση λειτουργεί ως γλωσσικό ψυγείο.